Opmaak van de website veranderen
Gebruiksvriendelijke dus toegankelijke Webservices!
Webservices vormen de sleutel om applicaties en systemen via het Web te integreren.
Oudere applicaties en platformverschillen en de starheid van systemen zijn met webservices minder problematisch.
Het standaard Client-Server concept levert hier veel meer problemen op.
Probeer bijvoorbeeld maar eens een reis te boeken waarbij in een transactie het reisburo, het hotel en de benodigde auto in een enkele actie wordt geregeld zonder te weten van wie de informatie is die uiteindelijk op uw scherm verschijnt.
In dit artikel wil ik uiteen zetten hoe in zo'n ondoorzichtig web van verbonden applicaties toch toegankelijkheid te waarborgen is, door communicatie-standaarden als SOAP (Simple Object Access Protocol), Wsdl (Web Services Description Language) en uddi (universal description, discovery and integration), goed te doorgronden en in het toegankelijkheidsontwerp te integreren.
Het is helaas geen zaak meer van een Browser die een Webserver met een Website bezoekt maar veel meer een Browser die het begin van een keten van systemen benaderd.
Wat te denken van een versleten VB-applicatie die via Cobol met een database op een mainframe communiceerd.
Het raadplegen van een Database via een Site levert een eenduidig resultaat op, ookal worden er meerdere zoekacties aangevraagd.
De werking van de database wordt op de achtergrond uitgevoerd en niet aan de gebruiker getoond.
Als de gegenereerde inhoud al aan de toegankelijkheidsnormen voldoet dan zijn er weinig problemen.
De gebruiker ziet alleen het uiteindelijke resultaat van de actie.
Webservices die over meerdere systemen of bedrijven zijn verdeelt werken anders.
Een gedane bestelling wordt b.v. al in behandeling genomen door bedrijf X die het artikel in de inkoop- Database van bedrijf of systeem Y zoekt.
Los van het feit dat er onderweg behoorlijk wat mis kan gaan is het verwarrend voor de toegankeleikheidsspecialist om te bepalen waar de informatie op het scherm vandaan komt.
Grenzen vervagen en alles is niet simpel in hokjes te verdelen.
Grappig is wel dat voor het mislukken van transacties geen technische oplossing bestaat.
Er wordt wel druk over nagedacht, maar een methode als PBEL4WS (Business Process Execution Language for Web Services), wat een samenwerking is tussen Microsoft en IBM, waar processen over meerdere systemen worden afgehandeld, is een doekje voor het bloeden.
Wat BPEL4WS doet is tegen het andere systeem zeggen, "Doe dit even voor me", maar houd er rekening mee dat ik dadelijk misschien ga zeggen dat je dit niet moet doen, met alle geblokkeerde transacties bij het behandelende bedrijf vandien.
De bij Databases bekende 2-Phase methode is dan ook niet voldoende.
Net zoals bij de toegankelijkheid begint en eindigd alles hier met het ontwerp.
Gelukkig maakt de Web Service Interoperability Organisation (WS-I) belangrijke vorderingen met het vestigen van een set standaarden voor webdiensten.
WS-I staat veel dichter bij het alternatieve consortium, de Liberty Alliance, nu Sun zich bij WS-I gevoegd heeft. Een instelling is wenselijk en voldoende, met name omdat er gerelateerde ontwikkelingen zullen zijn van andere standaardisatie-instellingen zoals Oasis en het World Wide Web Consortium (W3C). WS-I produceert de gedetailleerde specificaties niet vanaf het begin, maar coördineert en registreert details van het geaccepteerde en zich ontwikkelende standaardprotocol.
Het voorstel van WS-I omvat in de eerste plaats vier terreinen: berichtgeving, beschrijving van standaardberichten en de implementatie van details; hoe een webservice te adverteren, en de beveiliging van het geheel.
B2b (business-to-Business) wordt steeds belangrijker.
SOAP van Microsoft vormt voor de kleinere toepassingen een veel gebruikte communicatiemethode.
Helaas is het concept hack-gevoelig omdat het gebruik maakt van het Remote Procedure Protocol van Windows en (gelet op het aantal updates voor deze Stack) is e.e.a. behoorlijk onveilig.
Via SOAP zijn zaken als Active Directory en Biztalk SQL-Databases te ontsluiten, zodat het stempel van Microsoft duidelijk op het concept wordt gedrukt.
IBM gebruikt SOAP ook voor zijn MQ-serie Messaging en Websphere, maar voor een snelle uitwisseling van gegevens is SOAP nog te onvolwassen.
Het betreft immers niet alleen het doorgeven van berichten, maar ook het vormgeven van inhoud middels XML.
In de praktijk zullen webservices samenwerken door formele documenten uit te wisselen. Het voordeel van XML is dat berichten zich in principe zelf definiëren
De metadata die de Content samenstelt worden ook overgebracht in de opmaak. Op korte termijn is dit van weinig waarde. Het is zelfs een nadeel omdat de boodschappen veel langer zijn dan gecodeerde gegevens, maar als systemen complexer worden en er veranderingen nodig zijn, wordt het een zegen. Een systeem dat is gebaseerd op documenten, zal veel makkelijker te onderhouden zijn. Dit geldt voor de meeste gedistribueerde toepassingen, maar is van het grootste belang wanneer verschillende incompatibele systemen en applicaties moeten samenwerken, zonder de feitelijke applicaties te wijzigen.
makkelijk onderhoud en automatisch genereren van documenten en dus ook leidende sturing op toegankelijkheid gaan dan hand in hand.
Een meer veilige methode is Universal Description, Discovery and Integration (UDDI).
Het betreft hier een samenwerking tussen o.a. Microsoft, IBM en Ariba en is een op deels open standaarden gebaseerde specificatie.
SOAP is binnen dit concept toepasbaar zodat alle transacties via SSL beveiligd kunnen worden.
Wie het artikel op de XML-pagina gelezen heeft, is ook den naam EBXML tegengekomen.
Deze tegenhanger vormt een eigen invulling van het uitwisselen van gegevens en is puur ontwikkeld om een web van inkoopdiensten te vervaardigen.
Zo ontstaat een netwerk binnen het publieke WWW en kan chaos het uiteindelijke gevolg zijn.
Momenteel groeien alle structuren naar elkaar toe en merk ik zelf (met werk en bij prive-gebruik) dat toegankelijkheid toeneemt, als de materie in de Design-fase wordt geintegreerd.
Alle initiatieven op een rij
Meer informatie over de UDDI-standaard vindt u op:
De invulling van IBM:
Het ebXML-initiatief :
Oasis (ook bekend van de ODF-standaard en het onderzoek naar OXML):
UN/Cefact: